การตลาด

เคล็ดลับการใช้ BCG Matrix วิเคราะห์ธุรกิจ ที่ชาว Digital Marketing ต้องรู้

BCG Matrix คืออะไร? สามารถนำมาประยุกต์ใช้วิเคราะธุรกิจได้ไหม? ชาว Digital Marketing ไม่รู้ไม่ได้แล้ว

Jes Jintawat
Marketing Intern

BCG Matrix คือเครื่องมือวิเคราะห์ Portfolio สินค้าด้วย 2 เกณฑ์ คืออัตราการเติบโตของตลาดและส่วนแบ่งตลาด แบ่งสินค้าเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ดาว (Stars) วัวนม (Cash Cows) เครื่องหมายคำถาม (Question Marks) และสุนัข (Dogs) แล้ววางกลยุทธ์ Digital Marketing ให้ต่างกัน เช่น ลงทุนโปรโมทและร่วมมือกับ Influencer สำหรับกลุ่มดาว เน้น Customer Retention และ Cross-Selling สำหรับวัวนม และใช้โฆษณาดิจิทัลพร้อมวิเคราะห์ Data และ Feedback สำหรับเครื่องหมายคำถาม

การใช้ BCG Matrix วิเคราะห์ธุรกิจ กำหนดความสำคัญของสินค้าในตลาด

BCG Matrix คืออะไร? สามารถนำมาประยุกต์ใช้วิเคราะธุรกิจได้ไหม? ชาว Digital Marketing ไม่รู้ไม่ได้แล้ว

BCG Matrix หรือ Boston Consulting Group Matrix คือหนึ่งในเครื่องมือวิเคราะห์ธุรกิจที่บริษัทมักจะนำไปใช้ในการวิเคราะห์กลยุทธ์ในการวางตำแหน่งและจัดลำดับความสำคัญศักยภาพหรือ Porfolio ของสินค้าหรือบริการ โดยมีการใช้ 2 เกณฑ์ประกอบการพิจารณาคือ

  1. อัตราการเติบโตของตลาด (Market Growth Rate)
  2. ส่วนแบ่งตลาด (Relative Market Share)

แต่ก่อนเราจะไปเริ่มการประยุกต์ใช้ BCG Matrix ใน Digital Marketing เรามาทำความรู้จัก 4 กลุ่มที่เป็นองค์ประกอบหลักของ BCG Matrix กันก่อนดีกว่า ซึ่งมีดังนี้

‍

ดาว (Stars) ⭐️⭐️⭐️

ดาว ถูกใช้เป็นตัวแทนของผลิตภัณฑ์ที่มี “ ส่วนแบ่งตลาดสูง “ (High Market Share) และ อัตราการเติบโตสูงเช่นกัน (High Growth) ดังนั้นสินค้าที่ถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่นี้มักจะต้องเผชิญกับ “ การแข่งขันสูงมากๆ “ ซึ่งทำให้ตลาดนี้มีจำนวนผู้เล่นอยู่มากและยากในการที่จะทำให้สินค้าของตัวเองนั้นประสบความสำเร็จ

ตัวอย่าง

Stars X iPhone
  • iPhone พร้อม Features “ ใหม่ๆ มากมาย ” และมีหลากหลายรุ่นให้เลือกสรร

ประเมินสถานการณ์ (Market & Product Analysis)

  1. iPhone มีส่วนแบ่งการตลาดโทรศัพท์มือถือที่ “ สูงมากๆ “ อยู่แล้ว
  2. iPhone มีสถิติการเติบโตในช่วงหลังการเปิดตัวที่ “ สูงมากๆ “ และยอดขายในแต่ละปี “ สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง “ อีกด้วย
Stars X Digital Marketing กลยุทธ์ทางการตลาดเชิงดิจิตอล (Digital Marketing)
  1. ลงทุนมากเป็นพิเศษในช่วงแรก ในส่วนของการโปรโมทตัวฟีจเจอร์ใหม่ๆ เพื่อเร่งการครอบครองส่วนแบ่งตลาดที่กำลังเติบโตให้ได้มากขึ้น
  2. การร่วมมือกัน (Collaboration) กับ Influencers ชื่อดัง เพื่อเพิ่มความตระหนัก (Awarness) ให้กับลูกค้าใหม่
  3. เน้นเรื่องของ Content Marketing เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์

‍

วัวนม (Cash Cows) 🐄🐄🐄

วัวนม ถูกใช้เป็นตัวแทนของผลิตภัณฑ์ที่มี “ ส่วนแบ่งตลาดสูง “ (High Market Share) แต่มีอัตราการเติบโตต่ำ (Low Growth) ดังนั้นสินค้าที่ถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่นี้มักจะ “ ไม่ต้องเผชิญ “ กับการแข่งขันที่สูงมากนัก เนื่องจากเป็นสินค้าที่ทำกำไรให้บริษัทอย่างสม่ำเสมอ จึงทำให้มี “ อัตราการเติบโตต่ำ “ ซึ่งทำให้บริษัทนั้นไม่ต้องลงทุนมากมายนัก เนื่องจากสถานภาพของตัวสินค้านั้นค่อนข้างมีความมั่นคงอยู่แล้ว เปรียบดังโคนมโตเต็มวัยที่ให้ผลผลิตได้อย่างต่อเนื่องแต่มีอัตราการเจริญเติบโตที่ “ ต่ำ ” แล้วนั่นเอง

ตัวอย่าง

Cash Cows X iPad
  • iPad ที่มาพร้อม “ ราคาที่จับต้องได้ ” และมีหลากหลายรุ่นให้เลือกสรร

ประเมินสถานการณ์ (Market & Product Analysis)

  1. iPad มี ส่วนแบ่งการตลาดแทปเล็ต (Tablet) ที่ “ สูงมากๆ “ อยู่แล้ว
  2. iPad มีสถิติการเติบโตในช่วงหลังการเปิดตัวที่ “ ไม่สูงมาก “ และยอดขายในแต่ละปี “ ค่อนข้างคงที่ “ อีกด้วย

Cash Cows X Digital Marketing กลยุทธ์ทางการตลาดเชิงดิจิตอล (Digital Marketing)

  1. พัฒนากระบวนการรักษาลูกค้า (Customer Retention) อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้แน่ใจว่ายังสามารถดึงลูกค้าเก่าไว้ได้ผ่านการทำ Online Content หรือ กลยุทธ์ SEO อย่างสม่ำเสมอ
  2. Cross-Selling สินค้าที่มีความเชื่อมโยงกันทางด้านการใช้งานเช่น Apple Pencil หรือ Magic Keyboard เพื่อให้เกิดการรับรู้ถึงความสำคัญของการใช้สินค้าในหมวดใกล้เคียง อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มรายได้ไปในตัวอีกด้วย

‍

เครื่องหมายคำถาม (Question Marks) ⁇⁇

เครื่องหมายคำถาม ถูกใช้เป็นตัวแทนของผลิตภัณฑ์ที่มี “ ส่วนแบ่งตลาดต่ำ “ (Low Market Share) แต่มีอัตราการเติบโตสูง (High Growth) ดังนั้นสินค้าที่ถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่นี้มักจะต้องเผชิญกับ “ อุปสรรคอันมากมาย “ เนื่องจากว่ามีคู่แข่งยักษ์ใหญ่ในตลาดอีกมาก อย่างไรก็ตามสินค้าในหมวดหมู่นี้ก็ยังคงแสดงอัตราการเติบโตที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องหากได้รับการพัฒนาที่ถูกจุด

ตัวอย่าง

Question Marks X Airpods
  • Airpods ซึ่งก็คือ “ หูฟัง ไร้สาย ” เชื่อมต่อง่ายๆผ่านบลูทูธ

ประเมินสถานการณ์ (Market & Product Analysis)

  1. Airpods มี ส่วนแบ่งการตลาดหูฟังไร้สายที่ “ ค่อนข้างต่ำ “ เนื่องจากคู่แข่งที่มีจำนวนมาก
  2. Airpods มีสถิติการเติบโตในช่วงหลังการเปิดตัวที่ “ สูง “ และยอดขายในแต่ละปี “ สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง “ อีกด้วย
Question Marks X Digital Marketing กลยุทธ์ทางการตลาดเชิงดิจิตอล (Digital Marketing)
  1. ใช้การโฆษณาเชิงดิจิตอล (Digital Advertising) เพื่อสร้าง Awareness และเพิ่มฐานลูกค้าใหม่
  2. วิเคราะห์ข้อมูล (Data) และ เสียงตอบรับ (Feedback) จากลูกค้าผ่านช่องทางออนไลน์ (Online Platforms) หรือโซเชียลมีเดีย (Social Media) เพื่อนำไปพัฒนาตัวสินค้าให้ตอบโจทย์มากขึ้น‍

‍

‍สุนัข (Dogs) 🐶🐶🐶🐶

สุนัข ถูกใช้เป็นตัวแทนของผลิตภัณฑ์ที่มี “ ส่วนแบ่งตลาดต่ำ “ (Low Market Share) และ อัตราการเติบโตต่ำ (Low Growth) เช่นกัน ดังนั้นสินค้าที่ถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่นี้มักจะต้องเผชิญกับ “ ตลาดขาลง “ ที่มีความต้องการสินค้าต่ำ จึงทำให้สินค้านี้ถูกเรียกว่า Dogs ซึ่งต้องเจอกับการเติบโตที่ต่ำมากๆและอาจจะไม่คุ้มค่าต่อการลงทุนอีกต่อไป

3 สิ่งที่จำเป็นอย่างมากในการบริหารจัดการสินค้าหรือบริการในหมวดหมู่นี้ คือ

  1. Product/Service Modification : การปรับปรุงเพื่อให้ตอบโจทย์ตลาดมากยิ่งขึ้น
  2. Discontinuation : ยุติการจำหน่ายหรือให้บริการเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายมากไปกว่านี้
  3. Repositioning : วางกลยุทธ์ให้ถูกจุดเพื่อจัดตำแหน่งของสินค้าหรือบริการให้ตอบสนองลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย

ตัวอย่าง

Dogs X iPod
  • iPod นวัตกรรมที่ “ เคยถล่ม “ ตลาดเครื่องเล่นเสียง “ ตำนาน ที่ยากจะฟื้นคืน ”

ประเมินสถานการณ์ (Market & Product Analysis)

  1. iPod มี ส่วนแบ่งการตลาดเครื่องเล่นเสียงที่ “ ต่ำมากๆ “ ซึ่งในอดีตเคย “ สูง “
  2. iPod มีสถิติการเติบโตในช่วงหลังการเปิดตัวที่ “ เริ่มต่ำลงอย่างต่อเนื่อง “ และยอดขายในแต่ละปี “ ต่ำลงเรื่อยๆ “ เช่นเดียวกัน
  3. เนื่องจากโทรศัพท์มือถือ (Smart Phone) ในปัจจุบันนั้นมี “ ประสิทธิภาพสูงและครอบคลุมการใช้งาน “ ความนิยมของเครื่องเล่นจึง “ ต่ำลงอย่างมีนัยสำคัญ “
Dogs X Digital Marketing กลยุทธ์ทางการตลาดเชิงดิจิตอล (Digital Marketing)
  1. ประเมินสถานการณ์และความเป็นไปได้ในการกลับมาของตัวสินค้า เพื่อวิเคราะห์ความคุ้มค่าต่อการลงทุนหรือ Rebranding หรือไม่
  2. สร้างการสื่อสาร (Communication) กับลูกค้าที่อาจจะได้รับผลกระทบจากการหยุดจำหน่ายสินค้า (Discontinuation) อย่างโปรงใสและมีความเห็นอกเห็นใจ (Emphaty)



สรุป BCG Matrix X Digital Marketing

การเติบโตและส่วนแบ่งการตลาดของทุกสินค้าและบริการนั้นย่อมมีการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นการที่เราทำความเข้าใจกับ BCG Matrix และ ตัวแปรทั้ง 4 ที่เป็นองค์ประกอบของมันให้ดีนั้น ก็จะสามารถทำให้เราสามารถดึงศักยภาพของตัวสินค้าหรือบริการนั้นๆออกมาได้อย่างเต็มที่และถูกที่ถูกเวลาอีกด้วย

นอกจากนี้จากตัวอย่างที่เราได้ยกไปของ Apple จะเห็นได้ว่าการที่เราเข้าใจถึงสถานภาพของตลาดและอัตราการเติบโตของสินค้าและบริการของแต่ละตัว ก็เป็นสิ่งที่สามารถทำให้ธุรกิจต่างๆวางกลยุทธ์ทางการตลาดเชิงดิจิตอล (Digital Marketing) ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น


ยิ่งไปกว่านั้น การประยุกต์ใช้ BCG Matrix ก็มีหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นเชิงการจัดการห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Management) หรือ ระบบบริหารความสัมพันธ์ลูกค้า (Customer Relationship Management) เป็นต้น

และหากพูดถึงระบบบริหารความสัมพันธ์ของลูกค้า (Customer Relationship Management) ตัวช่วยที่จะทำให้ธุรกิจสามารถให้บริการลูกค้าได้อย่างตรงจุดและฉับพลันนั้นก็คือระบบหลังบ้านที่ช่วยดูแลความสัมพันธ์ระหว่างธุรกิจกับลูกค้านั่นเอง ซึ่ง Oho Chat ก็เป็นระบบจัดการแชทบริการลูกค้า ที่รวบรวมทุกปัจจัยสำคัญไม่ว่าจะเป็นการรวมแชทลูกค้าไว้ในหน้าจอเดียว แชทบอท การรวมข้อมูลลูกค้า แดชบอร์ดและการจัดการติดตามเคส ไว้ในที่เดียว อีกทั้งยังสามารถเพิ่มประสิทธิภาพ ตรวจสอบวัดผการทำงานของ ทีมแอดมิน Sales และ Support เพื่อยกระดับ Customer Experience (CX) ทุกช่องทางให้ธุรกิจพร้อมก้าวสู่ยุค Marketing 5.0
‍

โดยสรุปแล้ว BCG Matrix ไม่ใช่เครื่องมือในการสร้างประสบการณ์ให้กับลูกค้าโดยตรง อย่างไรก็ตามบริษัทและองค์กรต่างๆสามารถนำ BCG Matrix ไปประยุกต์ใช้กับการจัดสรรทรัพยากร (Resource Allocation) และการสร้างกลยุทธ์ต่างๆเพื่อเป็นสิ่งที่จะเสริมสร้างความพึงพอใจของลูกค้า (Customer Satisfaction) ผ่านการบริโภคสินค้าและบริการที่ได้รับการวางกลุยุทธ์อย่างตรงจุดนั่นเอง

ทดลองใช้ Oho Chat ได้แล้ววันนี้ ฟรี 14 วัน สมัครง่าย ติดตั้งเชื่อมต่อกับ Facebook, LINE OA, Instagram ได้ไม่จำกัด

‍

Oho mascot

พร้อมรวมทุกแชทให้ทีมตอบลูกค้าได้ไวขึ้นหรือยัง?

พร้อมฟีเจอร์ครบครัน ตั้งค่าเสร็จภายในไม่กี่นาที ทีมติดต่อง่ายพร้อมให้บริการ